Metot

Yer; bir plazanın 11. katındaki toplantı odası ve mobilya – montaj alanında dünya ikincisi, İsveç merkezli Dekia’nın üst düzey yönetici mülakatına gelen 4 aday.

2003 yılında İspanyol yazar Jordi Galceran tarafından yazılan, 7 sezondur Semaver Kumpanya tarafından sahnelenen Metot isimli tiyatro oyunundan bahsediyorum.

Carlos, Enrique, Mercedes ve Fernando. Büyük firmalarda satış müdürü olarak çalışan, şimdi de bu uluslararası firmada işi kapmak için rol yapacak adaylar bunlar. Üç mülakatı tamamlayarak son aşamaya kalmışlar. Kazanan Ticari Müdür pozisyonunda başlayacak. Başta birbirlerini insan kaynakları yöneticisi sanırlar, samimiyetsiz diyaloglar ortaya çıkar. Toplu görüşmeye geldiklerini fark ettiklerinde mülakatın başlamasını beklerler. Duvardaki kutudan çıkan zarfta talimatlar vardır. Adaylar uzaktan gözlemlenecek, tepkileri ve vakalardaki başarıları ölçülecek, odadan ayrılanlar ise süreç dışı kalacaktır. Kimse ayrılmaz, masadaki kronometreleri ile 10 dakikada tamamlanması istenen ilk psikolojik testleri başlar. İçlerinde 3 kişi aday, 1 kişi insan kaynakları departmanındandır ve kim olduğunu bulmaları gerekmektedir.

Şirketin genel merkezinde geliştirilmiş metotta, başarıdan ziyade “Kazanmak için ne kadar ezebilirsin?” sorusunun yanıtı ölçülüyor. Mülakatta ezen, eleyen, rekabette galip gelen işe başladığında da benzer şekilde davranacaktır çünkü. Büyük balık küçük balığı yer, büyük balık olman bekleniyor. Acımasızlaşmak kıymetli görülüyor. Deneyimin, işinde iyi olman, eğitimin değerlendirilmiyor. O yoldan geçmiş olsan bile empatiyi bir kenara bırakarak yok edebilmen, gerektiğinde çelme takabilmen, makineye dönüşmen tercih sebebi.

Ekran Görüntüsü (30)İnsani duyguları gömmek, ne yaşanırsa yaşansın asla işe yansıtmamak aranan özelliklerden. Hastalığını, kayıplarını, özel hayatındaki bazı değişiklikleri… Oyunda geçtiği üzere, sirkteki palyaçolar gibi olmak ve maske takmak iş hayatında ayakta kalmanın kuralı. Show must go on! Depresyonla, tükenmişlik sendromuyla vedalaşmak zorundasınız.

Ne zaman son bulacağını, nereye kadar ileri gideceklerini bilmeden testlere devam ediyorlar. “Böyle metot olmaz, benden bu kadar!” deyip çıkabilirler. Odada kaldıkça özel hayatları, mahrem anıları didikleniyor. İnsanlıktan sınıfta kalıyorlar, değerlerini, kişiliklerini aşağılıyorlar.

Yazar, Felsefe bölümü mezunu. Psikoloji ve Felsefe bilgisini harmanlıyor, yer yer siyaseti de katarak kapitalist sisteme eleştirisini yapıyor. Cinsiyetçi bakış açısı, cinsiyet ayrımı işlenen konulardan. Yöneticilik pozisyonu için gelen adaylardan üçü erkek, bir kişi kadın. Kadınların yönetim kademelerine cam tavan gibi nedenlerle daha az ulaşabildikleri aşikar. Cinsiyet eşitsizliğinin haricinde, işe başlamadan evvel ve sonrasında cinsel tercihlere, cinsiyet değişimlerine saygı duyan kaç firma var? İşlerini tamamlamalarında bir değişim olmamasına, ayrıca kanunen yasak olmasına rağmen, başka neden bahane edilerek reddedilebiliyorlar.

Mülakat süreçlerine katılanlara yabancı gelmeyecek anlatılanlar. Son kısımdaki mülakat bana stres mülakatlarını düşündürdü. Oyunda psikolog yer alıyor, ülkemizde ise; gerekli eğitimi almadan bilinçsizce adayın stresini ölçmeye çalışan insan kaynakları uzmanları mevcut. Çalışanlar da kendini sorgulayacaklar. Yöneticiyse veyahut yönetici olsa benzer karar alır mıydı? Oyunda acımasız bulduğunu gerçek hayatta yapar mıydı?

Tek perde olan, yaklaşık 2 buçuk saat süren oyun, sonlara doğru sürprizli ilerliyor. Yazılışından bu yana değil 15 sene geçmiş, nice yıllar geçse güncelliğini koruyabilecek bir metin. Oyunda farklı bir isim kullanılıyor, ancak mobilya devi İsveç kökenli uluslararası firmayı tahmin etmek zor değil 🙂 Ara yok, dikkatiniz dağılmıyor, kendinizi tempoya kaptırıyorsunuz. Tüm ekibin başarılı iş birliği oyuna yansıyor, hepsine teşekkürler.

Yeni sezonda oynamaya devam edecekler. Giderseniz kendinize sorun, o testlere katılır mıydınız, evetse seçimleriniz nasıl olurdu bir düşünün. Mecburi seçimler mi ahlaki seçimler mi sizi yönlendirirdi? Tercih edilen işe alım yönteminden dolayı, mülakatı bırakma noktasına geldiğiniz oldu mu? Çok yakınımızı kaybettiğimizde görüşmeden ya da hali hazırda çalışıyorsak toplantıdan, önemli sunumdan çıkmamak profesyonellik mi, takdir görmeli mi?

Oyunun künyesi; http://www.semaverkumpanya.com/tr/oyun/4/metot adresinde. Film olarak izlemek isterseniz The Method filmi Grönholm Metodunu konu alıyor. Ankara Devlet Tiyatrosu’nda da aynı isimle sahneleniyor.

 

İyi Seyirler,

Pınar Şahin

 

Görsel: sahnetozu.net

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s