İkinci Dereceden İşsizlik Yanığı

İş arama süreci günler, aylar ya da yıllar sürebilen; kişileri umutsuzluğa ve tükenmişliğe sürükleyebilen dönemlerdendir. Bu dönemi anlatan “İkinci Dereceden İşsizlik Yanığı” isimli tiyatro oyunu, İstanbul Devlet Tiyatroları’nda sahneleniyor. 24 Ekim 2013 tarihinden beri seyirciyle buluşmaya devam eden ödüllü oyunu, ben de geçen sezon izlemiştim.

MGK’da Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in Başbakan Bülent Ecevit’e fırlattığı Anayasa Kitapçığı ile başlayan siyasi kriz, tarihimizde “Kara Çarşamba” olarak geçen büyük bir ekonomik krize dönüşünce haliyle iş bulabilmek de hiç kolay olmuyor. Askerliğini tamamladıktan sonra iş aramaya başlayan meteoroloji mühendisi gencimiz işsizlikle karşılaşıyor. Alanı dışında birçok işe başvuruyor, birebir ve toplu mülakatlara katılıyor, hüsranla sonuçlanan deneyimler yaşıyor. İk’cılarla, komşularıyla, ailesiyle, çevresiyle mücadele ederken hissettiği Cehennem ateşi; adeta ikinci derece yanık etkisi yaratıyor.

ekran-goruntusu-75Oyunun kahramanı, devlet hastanesinin psikoloji servisinde 13 numaralı odanın önünde, numaratörden 113. numaradaki sırasını bekliyor. Sırası gelene kadar yaşadıkları birinci ağızdan, sohbet ve dertleşme havasında, kronolojik sırayla anlatılıyor. Oyunda ismi geçen diğer karakterler projeksiyondan karikatürlerle yansıtılıyor, böylece oyunun mizahi boyutu canlı tutuluyor ve diğer karakterlerin oyunda olmayışı bertaraf ediliyor. Sahnedeki kelebek kanatlarının üzerindeki malzemeler sırası geldikçe oyundaki yerini alıyor. Kullanılan müzikler de o yılları hatırlatıyor. Shakira’dan Whenever Wherever gibi…

“Bir ülkenin parmak izi eğlence mekânları, televizyon programları, adliye önleri, stadyumlar ve meydanlardır.” ve akabindeki “Eğlence mekânlarında sürekli silahlar patlıyorsa, adliye önlerinde insanlar adalete güvenmedikleri için adaleti bizzat sağlıyorsa, meydanlarda olaylar çıkıyorsa, insanlar kendilerini yakıyorsa, ülkenin parmak izini uzaklarda aramaya gerek yok.” cümleleri oyunun en etkileyici sözlerinden. Buralara bakıldığında ülkenin ne durumda olduğu anlaşılıyor. İşsizlik var; ancak toplum ve kriz ne derece doğru yönetiliyor?

Yazar, yaşadığı olaylardan yola çıkarak yazmış, tecrübelerini iyi bir kurguyla anlatmış. Metin güncelliğini koruyor, krizler bitmiyor, tarih tekerrür ediyor. İşsizliğin çift haneli rakamlarda olduğu günümüzde de iş arama sürecinde karşılaşılanlar çok da farklı değil, oyundaki bazı absürd olayların dışında.

Birçoğumuz iş ararken benzer yanıklara maruz kalıyoruz, yanığı alevlendiren mülakatçıların çok bilinmeyenli denklemlere dönen sorularıyla mücadele ediyoruz, “Biz size döneceğiz” dediklerinde gerçekten dönmelerini bekliyoruz. İş arayan aday da oyunda oradan oraya savruluyor, köpek gezdiriciliği de dâhil çeşitli işlerde çalışıyor, karanlık olayların içine düşüyor. En sonunda geldiği nokta ise; akli denge kontrolü için sıra beklemek.

İş arama sürecinin zorlu aşamalarını, iş bulabilme çabalarını 2 perde boyunca performansı düşmeden, yer yer seyircileri de katarak genç oyuncu Berkay Tulumbacı canlandırıyor. Oyunu tek kişilikten çok kişiliğe çıkarıyor, insan kaynaklarından Berna Hanım’ı da sahnede görebiliyoruz 🙂 İk’da çalışanların, iş arayanların izlemesi gerektiğini; hatta iş arayanlar tarafından hem bu dönemde, hem de işe başladıktan sonra izlenmesi gerektiğini düşünüyorum. Çemberin içindeyken ve dışındayken farkı görebilmek için 🙂

Ülkemizin kanayan yarası biraz eleştirel, biraz eğlenceli, biraz da bizi düşünmeye itecek, içimizi burkacak biçimde dile getiriliyor. Ali Cüneyd Kılcıoğlu’nun güçlü kaleminden dökülen kara mizah, Elif Erdal tarafından sürükleyici bir tempo ile yönetiliyor ve yaklaşık 1 saat 40 dakika sürüyor. Oyunun takvimine http://www.devtiyatro.gov.tr/programlar-sehirler-istanbul-detay-ikinci-dereceden-issizlik-yanigi.html adresinden ulaşabilirsiniz. Kitabını da okumak isterseniz; http://www.dr.com.tr/Kitap/Ikinci-Dereceden-Issizlik-Yanigi/Ali-Cuneyd-Kilcioglu/Sanat-Tasarim/Tiyatro-/Turk-Oyunlari/urunno=0000000563225 .

İyi Seyirler,

Pınar Şahin

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s